Trong “Mạn nhiên tam luận” của Trịnh Mạn Thanh có câu:
“:Kình tu tốn lực tam phân cương, lực khước thâu kình nhất đoạn cường” Nghĩa là Kình nhường lực ba phần cương, lực lại thua kình một đoạn mạnh
Trịnh Mãn Thanh được người đời tôn xưng là “Ngũ tuyệt tiên sinh” nghĩa là “người tinh thông năm tuyệt học” : Thư – Họa – Thi – Y -Và Thái Cực quyền – ông là Võ sư Thái Cực quyền học trực tiếp từ Dương Trừng Phủ.
Kình là một khái niệm rất nhiều người nhầm lẫn với Lực, thực ra Kình cũng là một dạng Lực nhưng mà “Lực tinh” và chứa đôi chút ảo diệu bên trong.
—-
Vậy Kình là gì?
Vương Tông Nhạc trong Thái cực quyền luận có cho rằng “kình” là sức mạnh hậu thiên của con người (được rèn luyện, không phải bẩm sinh) Trong đó, ông nhấn mạnh: “Dụng ý bất dụng lực” – Dùng ý không dùng lực, ám chỉ kình được dẫn dắt bằng ý niệm (ý) và khí , thay vì lực cơ bắp thô kệch.
Trong Dịch Cân Kinh và Thái Cực Trần gia cũng nhấn mạnh “Kình” có được do kết quả của luyện gân “Lực do vu cốt, kình do vu cân” -Lực từ xương, kình từ gân.
Có một câu ảo diệu hơn nói về Kình: “Lực vi hữu hình, kình tắc vô hình” – Lực hữu hình, kình vô hình -, nhấn mạnh kình là năng lượng “khó nhìn thấy” hoặc không thấy bằng mắt thường, – Trong một số truyền thuyết nói về các cao thủ dùng kình đánh người , gần như không có ai nhận ra họ “đánh như thế nào?” nhưng nạn nhân đều có những vết thương trầm trọng bên trong cơ thể.
Câu đầy đủ của câu trên là :
“Lực vi hữu hình, kình tắc vô hình; lực phương nhi kình viên; lực sáp nhi kình sướng; lực trì nhi kình tốc; lực tán nhi kình tụ; lực phù nhi kình trầm; lực độn nhi kình nhuệ”
Dịch: “Lực hữu hình, kình vô hình; lực vuông mà kình tròn; lực thô mà kình mượt; lực chậm mà kình nhanh; lực tán mà kình tụ; lực nổi mà kình chìm; lực đờ mà kình sắc”.
Trong Thái cực Trần gia có câu “Vận kình như kéo tơ, phát kình như bắn tên.” mô tả tương đối rõ ràng trạng thái của khí lực khi phát Kình.
Trên thực tế có nhiều lại “Kình” khác nhau , dựa vào “cơ chế phát” lực của từng môn- ngày cả Hình Ý, Thái Cực, Bát Quái mặc dù đều là nội gia và đều phát lực tại nội thể nhưng cơ chế vận hành phát lực lại khác nhau.
Để miêu tả sự khác nhau này trong dân gian có một câu :
“Hình Ý như tróc hà, Bát Quái như tróc ngư, Thái Cực như bão anh” nghĩa là Hình Ý như bắt tôm, Bát Quái như bắt cá, Thái Cực như bồng trẻ nhỏ.
Dựa theo hình thái của từng môn mà các môn đều có những hình thái phát kình của riêng mình như :
+ Thái Cực có Bằng kình, Lữ kình, Tễ kình, Án kình..Lực tròn, liên tục, phát mà như không phát
+ Hình Ý có Băng kình, An kình, Bạo kình, Thác kình . Hướng lực thẳng, trực diện, nhấn vào tích luỹ – bùng nổ, đạp chân, hông thúc để “bắn” tay như tên rời nòng.
+ Bát Quái có Luân chuyển kình, Toàn chưởng kình, Tê tảo kình … nguyên lý “thân vi luân, kình vô đoạn” (thân như bánh xe, kình không đứt), biểu hiện “chưởng phát nhất thể”, là lực hợp nhất toàn thân. lực linh hoạt cực nhanh, như rồng bay – bọ nhảy, thể hiện biến hóa đột khởi và vi tế của Bát Quái.
Tuy vậy về phát Kinh các môn đều có điểm tương đồng Hình Ý quyền (Sơn Tây) cũng có câu: “Khí tương liên, nhất khí truyền” nói về cơ chế phát kình đồng bộ: khí – ý – lực nối thành một chuỗi. hình thái này cũng tương tự như cau nói “Nhất động, vô hữu bất động” – Một phần động thì không có phần nào không động – của Thái Cực Quyền chỉ sự toàn thân đồng nhất khi phát lực: mọi bộ phận đều cùng tham gia, khí kình thông nhất khí mạch.
Trong “Tâm pháp của Đổng Hải Xuyên” – Một Đại sư rất nổi tiếng về Bát Quái chưởng – có câu:
“Dĩ khí thôi lực, ý đáo khí đáo kình đáo”
Nghĩa là: Dùng khí thúc lực, ý đến thì khí đến, khí đến thì kình đến.
Như vậy có thể tổng kết , hẩu hết các kinh điển khi nhắc đến “Kình” đều có khái niệm về “khí” ở trong đó, trong Nội gia quyền nếu nói đến phát kình đều có ý nhắc đến “vận lực toàn thân”
Nhưng luyện Kình cũng không phải là ‘tất cả”. Hình Ý quyền khẩu quyết cũng có 1 câu
“Quyền vô kình bất kỳ, hữu kình bất hoạt” – Quyền không có kình thì không diệu, có kình mà không linh thì chết. Xét cho cũng vẫn phải luyện Linh giác, hoạt bộ
(Sưu tầm)
